Wetsvoorstel beperkt langdurige inlening: maximaal 36 maanden bij dezelfde inlener

Structureel gebruik van dezelfde uitzendkracht wordt aan banden gelegd

November 206

De regering wil met het wetsvoorstel Tijdelijkheid van inlenen een einde maken aan het onbeperkt inzetten van dezelfde uitzendkracht bij dezelfde inlenende onderneming. Het wetsvoorstel, dat nu via internetconsultatie voorligt, introduceert een wettelijke waarborg voor het tijdelijke karakter van terbeschikkingstelling van arbeidskrachten. Daarmee wordt beoogd te voorkomen dat ondernemingen structurele arbeidsplaatsen langdurig invullen met uitzendkrachten, zonder dat deze werknemers uitzicht krijgen op een rechtstreeks dienstverband. Aanleiding voor het wetsvoorstel zijn onder meer de arresten van het Hof van Justitie van de Europese Unie in de zaken JH/KG (C-681/18) en Daimler (C-232/20). Daaruit volgt dat lidstaten maatregelen moeten treffen om misbruik van opeenvolgende uitzendopdrachten bij dezelfde inlener te voorkomen. Ook de uitspraak van de Hoge Raad in de zaak Upfield (ECLI:NL:HR:2025:1733) speelt hierbij een belangrijke rol.

Maximumtermijn van 3 jaar  bij tijdelijke arbeidsovereenkomsten

Voor uitzendkrachten met een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd introduceert het wetsvoorstel een maximumtermijn van 36 maanden bij dezelfde inlener. De termijn geldt ongeacht via welk uitzendbureau de arbeidskracht wordt ingezet en ongeacht de functie waarin de werkzaamheden worden verricht. Het wisselen van uitzendbureau of het wijzigen van de functie leidt dus niet tot een nieuwe aanvang van de termijn. Bij de berekening wordt gekeken naar de weken waarin de arbeidskracht ter beschikking is gesteld. Ook weken waarin de werknemer wegens ziekte afwezig is of betaald verlof geniet, tellen mee. Tussenliggende perioden waarin de werknemer niet bij dezelfde inlener werkzaam is, worden daarentegen niet meegerekend. Hiermee wordt voorkomen dat de maximale termijn eenvoudig kan worden omzeild door de arbeidskracht via een andere uitlener of in een andere functie opnieuw in te zetten.

Arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd: een open norm

Voor uitzendkrachten met een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd wordt geen vaste maximumtermijn geïntroduceerd. In plaats daarvan geldt een zogenaamde open norm: de terbeschikkingstelling bij dezelfde inlener moet tijdelijk blijven. Bij de beoordeling daarvan zijn alle relevante omstandigheden van het geval van belang. Denk onder meer aan de totale duur van de terbeschikkingstelling, het aantal opeenvolgende opdrachten, de kenmerken van de betreffende sector en de aanwezigheid van een objectieve verklaring voor de langdurige inzet. Daarbij geldt als uitgangspunt dat de uitzendkracht tussen opdrachten recht heeft op loondoorbetaling en een verbeterde ontslagbescherming geniet. Het uitzendbureau moet zich bovendien gedurende ten minste twee maanden inspannen om de werknemer na beëindiging van een opdracht te herplaatsen, waarbij een langere wettelijke opzegtermijn voorgaat.

Verplichting tot aanbieden van een arbeidsovereenkomst

Een belangrijk onderdeel van het wetsvoorstel is het rechtsgevolg wanneer de inlening niet langer als tijdelijk kan worden aangemerkt. De inlener moet de uitzendkracht dan een schriftelijk aanbod doen voor een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. Dit aanbod moet ten minste dezelfde arbeidsvoorwaarden bevatten als de voorwaarden waaronder de werknemer bij de inlener werkzaam is, met behoud van de overeengekomen arbeidsomvang. Bij een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd moet dit aanbod uiterlijk vier weken vóór het verstrijken van de termijn van 36 maanden worden gedaan. Indien de inlener de werknemer niet in dienst wil nemen, bijvoorbeeld omdat de werkzaamheden eindigen, moet hij de werknemer hierover eveneens tijdig en schriftelijk informeren. De werknemer heeft vervolgens de keuze om bij de inlener in dienst te treden of bij het uitzendbureau in dienst te blijven. In dat laatste geval kan de werknemer echter niet langer bij dezelfde inlener op uitzendbasis worden ingezet. Doet de inlener geen aanbod, dan kan de werknemer zijn rechten bij de rechter afdwingen. Ook kan de Nederlandse Arbeidsinspectie naar aanleiding van een melding onderzoek doen naar de naleving van de wettelijke verplichtingen. Daarbij is van belang dat de voorgestelde regeling ook van toepassing is op payrollwerknemers.

Overgangsrecht: geen nieuwe termijn van 36 maanden

Het meest verstrekkende onderdeel van de overgangsregeling is dat voor de tijdelijkheid van de terbeschikkingstelling géén overgangsrecht wordt ingevoerd. Dit betekent dat de inleenperiode die vóór de inwerkingtreding van de wet is opgebouwd, niet buiten beschouwing blijft.

De wetgever beoogt de regeling per 1 januari 2028 in werking te laten treden. Bij de toepassing van de nieuwe wettelijke regeling moet dus ook rekening worden gehouden met de duur van de terbeschikkingstelling vóór die datum. Een voorbeeld maakt dit duidelijk. Een uitlener stelt een arbeidskracht sinds 1 januari 2025 ter beschikking aan dezelfde inlener. Op 1 januari 2028 heeft de arbeidskracht daar al 36 maanden gewerkt. De inlener kan niet opnieuw een termijn van 36 maanden laten aanvangen vanaf de datum van inwerkingtreding. De reeds verstreken periode telt mee. Dit heeft tot gevolg dat bestaande uitleenrelaties bij inwerkingtreding onmiddellijk onder de nieuwe wettelijke systematiek kunnen vallen. Voor uitleners en inleners die ervan uitgaan dat de termijn pas op 1 januari 2028 begint te lopen, bestaat daarmee een aanzienlijk juridisch risico.

Gevolgen voor bestaande uitleenconstructies

De voorgestelde regeling vraagt om een tijdige inventarisatie van bestaande uitleenrelaties. Daarbij moet niet alleen worden gekeken naar arbeidskrachten met een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd, maar ook naar arbeidskrachten met een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd die al langdurig bij dezelfde inlener werkzaam zijn. Voor uitleners is het van belang om per arbeidskracht de aanvangsdatum en de duur van de terbeschikkingstelling vast te stellen. Voor inleners is het noodzakelijk om inzicht te krijgen in de vraag welke arbeidskrachten mogelijk al vóór 1 januari 2028 de grens van 36 maanden weken hebben bereikt of onder de open norm niet langer als tijdelijk kunnen worden beschouwd. Ook een omzetting van een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd naar een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd verdient aandacht. Een dergelijke omzetting kan relevant zijn voor het toepasselijke wettelijke regime, maar betekent niet dat de reeds opgebouwde uitleenperiode verdwijnt of dat de terbeschikkingstelling automatisch tijdelijk blijft.

Evaluatie

Het wetsvoorstel Wet tijdelijkheid van inlenen heeft dus niet alleen gevolgen voor nieuwe uitleenrelaties, maar kan ook bestaande uitleenconstructies rechtstreeks raken. Het ontbreken van overgangsrecht voor de tijdelijkheid brengt mee dat reeds verstreken uitleenperioden meetellen bij de toepassing van de nieuwe wettelijke regeling. Alleen voor de aanbiedingsverplichting geldt een beperkte overgangstermijn van drie maanden. Voor uitleners en inleners is het daarom raadzaam om niet te wachten tot de beoogde inwerkingtreding op 1 januari 2028, maar nu al de bestaande uitleenrelaties te inventariseren en de mogelijke gevolgen van de nieuwe wetgeving in kaart te brengen. Daarbij geldt dat het wetsvoorstel op dit moment nog niet definitief is en er op dit moment andere problemen (kabinetscrisis) zijn die de aandacht behoeven. De uiteindelijke wettelijke tekst en de verdere parlementaire behandeling kunnen voorts nog tot wijzigingen leiden.

Heeft u behoefte aan advies op bovenstaand gebied, dan weet u ons te vinden.