Mijlpaal wel of niet gehaald, betaling factuur

Project factureren op basis van (tussentijdse) mijlpalen

Maart 2026

In geval van (ICT) projecten met een resultaatsverplichting, is het voor zowel opdrachtgever als opdrachtnemer verstandig en ook gangbaar om het eindresultaat ‘op te knippen’ in mijlpalen of milestones. Dit in het kader van beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald.

In februari jl is er door de Rechtbank Gelderland een vonnis (ecli:nl:rbgel:2026:942) gewezen in een procedure tussen opdrachtnemer Gibas automation BV (Gibas) en opdrachtgever Photonis Netherlands BV (Photonis). Gibas houdt zich bezig met productie, engineering en levering van industriebenodigdheden ten behoeve van optimalisatie en automatiseren van productie, assemblage of logistiek binnen bedrijven. Photonis is onderdeel van een multinationale high-technology group en specialist in fotosensor technologie. In haar vestiging te Roden ontwikkelt en produceert Photonis diverse producten voor nachtzicht, high speed beeldversterking en digitale beeldverwerking.

Project met tussentijdse mijlpalen

Photonis werkte in 2019 een plan uit voor een nieuwe productielijn voor lichtversterkers. Onderdeel daarvan is een zogenaamde zogeheten mantel. Mantels worden door middel van conventionele draaibanken bewerkt tot een bruikbaar product; een dergelijk handmatig proces kent echter een foutmarge. Photonis wilde door het automatiseren van het afdraai-, afbraam- en polijstproces de foutmarge reduceren en de reproduceerbaarheid vergroten. Voor de beeldvorming en context, de volgende stappen worden daarbij onderscheiden:

  1. Opspanning vindt plaats nadat de mantel door een robotarm in de CNC-draaibank is beladen. De mantel wordt vervolgens opgespannen en vastgeklemd, zodat deze op de juiste plaats blijft tijdens de daarop volgende bewerking;
  2. Het verspanen van de mantel is het op de juiste hoogte en diameter bewerken van de mantel, waarbij kleine hoeveelheden materiaal worden verwijderd om het gewenste ontwerp van de mantel te bereiken;
  3. Na het verspanen van de mantel wordt deze door een robotarm van de CNC-draaibank ontladen en beladen in een andere machine voor het vervolgproces: het polijsten en afbramen van de kathode zijde van de mantel. Afbramen is het proces waarbij scherpe randen op de mantel worden verwijderd om een gladde afwerking te bewerkstelligen;
  4. Wanneer de mantel is ontbraamd, wordt deze gepolijst. Polijsten is het proces waarbij de (eventueel) achtergebleven rafelige rand (oneffenheden) na ontbramen nog gladder wordt gemaakt door een spatel omwikkeld met polijstpapier tegen de rafelige rand te drukken.

Partijen sluit hiertoe een overeenkomst, in welke het gehele traject is opgeknipt in deeltrajecten met aan het einde steeds een op te leveren mijlpaal, bij welke het eindresultaat gespecificeerd is en hoe dat eindresultaat, middel een acceptatietest, getest dient te worden. Dit om te bepalen of het eindresultaat voldoet aan de uitgeschreven kwalificaties, waarna er na het behalen van iedere mijlpaal een (deel)betaling is overeengekomen. Volgens het boekje dus dit keer (gelukkig voor Gibas).

De eerste mijlpaal wordt gehaald, getest en akkoord bevonden, waarna Photonis tot betaling overgaat. Bij mijlpaal 2 loopt het echter mis voor Photonis en vindt zij dat de mantels in kwestie te ruw uit het proces komen, omdat er haar inziens te veel werk aan zit. E.e.a. in de vorm van het moeten ontbramen en polijsten, om het product volledig glad te krijgen en weigert zij Gibas te betalen. Het proces zelf als zodanig wordt dus wel goedgekeurd, maar dus niet de kwaliteit van het product na het proces

Omdat het ontbramen en  polijsten echter geen onderdeel is van mijlpaal 2, maar van mijlpaal 3 en 4, beschouwt Gibas die wens als een eenzijdige wijziging van de overeenkomst, waar de rechtbank in mee gaat en Gibas grotendeels in het gelijk stelt.

Agile versus waterval

Nu ging het hier om procesautomatisering, met fysieke producten en is het makkelijker en meer voor de hand liggend om het project in te steken, zoals men hier heeft gedaan (lees met mijlpalen en bijbehorende acceptatietesten) en op basis van een waterval achtige insteek. Dat heeft Gibas hier wel gered. De laatste decennia hebben agile achtige methodes opgang gevonden, waarbij eindgebruikers als het ware mee ontwikkelen, maar waarbij de eisen vaak onvoldoende vooraf worden uitgeschreven. Hetgeen i.g.v. een conflict situatie het juridisch lastig maakt. Een hybride model kan dan uitkomsten bieden, waarbij onderdelen van agile gebruikt toegepast worden op een watervalmethode. Zodat  i.g.v. een conflictsituatie duidelijk is wat de (tussentijdse) resultaten zijn en op basis van welke criteria deze wel of niet geaccepteerd kunnen worden.

Heeft u behoefte aan advies op bovenstaand gebied, dan weet u ons te vinden.